اطلاعیه آموزشی شماره ۴۴: «محافظت از شنوایی در برابر انفجار»
در هنگام وقوع حملات هوایی و انفجارها سیستم شنوایی ما تنها یک «حس» نیست، بلکه مهمترین ابزار برای درک محیط و حفظ تعادل است. موج انفجار (Overpressure) پدیدهای است که با سرعتی فراتر از صوت، فشاری ناگهانی و عظیم را به مجرای گوش وارد میکند.بسیاری تصور میکنند خطر اصلی انفجار، ترکشها هستند؛ اما «قاتل خاموش»، موج صوتی و فشار شدیدی است که میتواند در کسری از ثانیه باعث پارگی پرده صماخ، جابجایی استخوانچههای گوش میانی و آسیب دائمی به اعصاب شنوایی شود. از دست دادن شنوایی در لحظه حادثه، یعنی از دست دادن توانایی شنیدنِ صداهای امدادرسانان، هشدارهای بعدی و حتی توانایی حفظ تعادل برای فرار از منطقه خطر.رعایت این چهار اصل به محافظت از شنوایی در زمان انفجار کمک می کند :
۱. تکنیک دوگانه «دهان-گوش» به محض مشاهده نور انفجار یا احساس لرزش، قبل از رسیدن موج صوتی:- دهان را نیمهباز (شل) نگه دارید: فک را منقبض نکنید. این کار باعث میشود فشار هوا از طریق «شیپور استاش» در دو طرف پرده گوش تراز شود.- گوشها را با کف دست محکم بپوشانید: انگشتان را پشت سر بگیرید و با گودی کف دست، سوراخ گوش را کاملاً پلمب کنید. این کار مانند یک کلاه ایمنی لحظهای، از ورود مستقیم موجِ ضربهای (Blast Wave) به مجرای باریک گوش و پاره شدن پرده صماخ جلوگیری میکند.
۲. وضعیت بدنیبرخلاف باورهای قدیمی، چسباندن سینه و شکم به زمین در هنگام انفجار میتواند آسیب زننده باشد:- وضعیت آرنج و زانو : روی زمین دراز بکشید اما شکم و قفسه سینه را با کمی فاصله از زمین نگه دارید.- علت علمی: زمین لرزشهای ناشی از انفجار (Ground Shock) را با قدرتی ویرانگر منتقل میکند. تماس مستقیم بدن با زمین سخت، این انرژی را مستقیماً به ارگانهای توخالی (ریه و قلب) منتقل کرده و باعث خونریزی داخلی بدون جراحت ظاهری میشود.
۳. انتخاب پناهگاه - دوری از کنجها و دیوارهای سخت و بتنی : موج انفجار در برخورد با دیوارهای بتنی و گوشههای ۹۰ درجه «تشدید» (Amplify) میشود.- موانع نرم: پناه گرفتن پشت تپه خاکی، کیسه شن یا حتی مبلمان ضخیم بسیار ایمنتر از ایستادن کنار یک دیوار بتنی است؛ زیرا اجسام نرم انرژی موج را جذب میکنند در حالی که بتن آن را بازتاب میدهد.
