وقوع انفجار در محیطهای بسته (مانندخانه)، علاوه بر تخریب سازه، باعث ایجاد پدیدههای ثانویهای مثل حبس دود، نشت گاز و ناپایداری سقف میشود. پس از فروکش کردن موج اولیه انفجار، برای خروج ایمن این مراحل را با دقت اجرا کنید:
۱. ارزیابی فوری وضعیت بدنی - حرکت نکنید: بلافاصله پس از انفجار، ۳ ثانیه صبر کنید تا ریزشهای اولیه تمام شود.- محافظت از تنفس: به دلیل وجود گرد و غبار شدید و ذرات معلق (مانند گچ)، فوراً بینی و دهان خود را با یک پارچه (ترجیحاً مرطوب) بپوشانید. تنفس در فضای غبارآلود بعد از انفجار میتواند باعث صدمات ریه شود.
۲. حرکت در سطح پایین و فرار از دود و حرارت- خزش روی زمین: اگر دود وجود دارد و ساختمان در خطر ریزش نیست بهتر است ایستاده حرکت نکنید. غلظت اکسیژن در ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتری کف زمین بیشتر است و سموم در ارتفاع بالا جمع میشوند.اگر با کمک دستهایتان راه میروید محل گذاشتن دستها را بررسی کنید تا از بریده شدن یا سوختن دستهایتان اجتناب کنید - لمس درها با پشت دست: قبل از باز کردن هر دری، آن را با «پشت دست» لمس کنید. اگر داغ بود، پشت آن آتش سوزی فعال وجود دارد؛ مسیر دیگری را انتخاب کنید.
۳. اجتناب از تلههای مرگبار سازهای- آسانسور ممنوع: تحت هیچ شرایطی از آسانسور استفاده نکنید؛ احتمال سقوط کابین یا قطع برق و حبس شدن وجود دارد.- راه پلههای میانی: از چسبیدن به دیوارهای جانبی (دیوارهای بیرونی ساختمان) خودداری کنید. راه پلههای مرکزی معمولاً مستحکمترین بخش سازه هستند، اما قبل از گذاشتن تمام وزن، پله را با پا امتحان کنید.- پنجرهها و نماهای شیشهای: هنگام خروج، از مسیرهایی که دارای نمای شیشهای یا آینه هستند دوری کنید. پسلرزههای انفجار یا نشست ساختمان میتواند شیشهها را به ترکش تبدیل کند.
۴. مدیریت نشت انرژی- کلید برق ممنوع: اگر بوی گاز استشمام کردید یا فضا تاریک است، به هیچ وجه کلید برق را نزنید و از فندک استفاده نکنید. کوچکترین جرقه میتواند باعث انفجار بعدی (Secondary Blast) شود.- استفاده از نور سرد: فقط از چراغ قوه گوشی یا فلش لایت استفاده کنید.
۵. اولویتبندی در خروج (قانون سکوت)- گوش دادن به صداها: هنگام خروج، لحظهای توقف کرده و سکوت کنید. صدای نشت گاز (فیسفیس)، صدای جرقهالکتریکی یا صدای نالهی محبوسشدگان را بشنوید.
- کمک به دیگران: فقط در صورتی به دیگران کمک کنید که جان خودتان در خطر فوری نباشد. مصدومانی که خونریزی گوش دارند (طبق اطلاعیه ۴۴) باید با احتیاط و بدون تکان دادن شدید گردن منتقل شوند.
۶. پس از خروج: فاصله ایمن- فاصله ۱.۵ برابری: پس از خروج از ساختمان، حداقل به اندازه ۱.۵ برابر ارتفاع ساختمان از آن دور شوید. خطر ریزش نما یا انفجار گاز تا ساعتها وجود دارد.