اطلاعیه آموزشی شماره ۵۴: «مدیریت سوختگی ناشی از حوادث انفجاری»(بخش تکمیلی)
این اطلاعیه مکمل موارد ذکر شده در درجات سوختگی بوده و بر مدیریت عوارض جانبی و پیشگیری تمرکز دارد.
۱. مدیریت شوک در سوختگیهای وسیع، بدن به سرعت مایعات از دست میدهد و فرد دچار شوک میشود.- علائم هشدار: پریدگی رنگ، ضربان قلب تند، تنفس سطحی، گیجی یا سرگیجه.- اقدامات امدادی: مصدوم را به پشت بخوابانید. اگر آسیب پایی مشهود نیست، پاها را حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتیمتر بالا ببرید.* او را با یک ملحفه یا پتوی تمیز گرم نگه دارید (پتو را مستقیم روی زخم باز نگذارید) تا از افت دمای بدن جلوگیری شود.
۲. سوختگی مجاری تنفسی اگر انفجار در محیط بسته رخ داده، استنشاق هوای داغ یا دود سمی اولویت درمانی است.- نشانهها: سرفه، صدای دورگه، موهای سوخته بینی، سیاهی (کربن) دور دهان و بینی.- نکته حیاتی: منتظر علائم شدید نمانید. تورم گلو میتواند در عرض چند دقیقه راه تنفس را کاملاً مسدود کند. انتقال فوری به بیمارستان در صورت مشاهده این علائم الزامی است.
۳. مراقبتهای تکمیلی و پیشگیری از عفونت ناشی از سوختگی- یکپارچگی تاولها: هرگز تاولها را نترکانید؛ تاول مثل یک پانسمان طبیعی و استریل عمل میکند. کندن آن راه را برای باکتریهای محیطی باز میکند.- مدیریت لباس: لباسهای چسبیده به پوست را هرگز نکنید. فقط دور آن را با قیچی ببرید. جدا کردن تخصصی باید در محیط استریل بیمارستان انجام شود.
۴. ایمنی و پیشگیری در محیطهای پرخطر- تجهیزات اطفاء: کپسولهای آتشنشانی (نوع پودر و گاز) باید در دسترس، دارای اعتبار و شارژ شده باشند.- نشت گاز: در صورت استشمام بوی گاز، هرگز کلید برق را نزنید (کوچکترین جرقه باعث انفجار میشود). پنجرهها را باز کرده، شیر اصلی را ببندید و از محیط خارج شوید.- انبارداری ایمن: الکل، بنزین و اسپریهای تحت فشار را دور از منابع حرارتی، الکتریسیته و نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.
۵. تغذیه و بازسازی بافت (پس از مرحله حاد)برای ترمیم سریعتر پوست پس از سوختگی، رژیم غذایی زیر توصیه میشود:- پروتئین بالا: مصرف مرغ، گوشت قرمز، ماهی و تخممرغ برای بازسازی کلاژن پوست.- ویتامین C و زینک (روی): مصرف میوهها و مکملها جهت تقویت سیستم ایمنی و سرعت بخشیدن به بستن زخمها.
یادآوری :در لحظه حادثه، آرامش شما اولین وسیله نجات است. دستپاچگی منجر به اشتباهاتی مثل استفاده از یخ یا مواد خانگی میشود که آسیب را دوچندان میکند. با حفظ خونسردی، طبق پروتکلهای بالا عمل کنید.
