اطلاعیه آموزشی شماره ۵۸: «مدیریت کانون خانواده در روزهای تعطیلی مدارس و بحران»(ویژه والدین دارای فرزندان مضطرب و خانهنشین)
تعطیلی مدارس و حبس شدن در خانه به دلیل شرایط جنگی، میتواند «اضطراب جدایی» یا «ترس از آینده» را در کودکان تشدید کند. در این دوران، والدین نه تنها نقش پدر و مادر، بلکه نقش «تکیهگاه امن» و «تسهیلگر آرامش» را بر عهده دارند. ۱. وظیفه اول: مدیریت جریان اطلاعات کودکان استرسی، گوشهای بسیار تیزی دارند.- اخبار ممنوع: به هیچ وجه اجازه ندهید صدای اخبار رادیو و تلویزیون یا تحلیلهای نگرانکننده بزرگسالان در فضای خانه بپیچد. اخبار را به تنهایی و با هندزفری دنبال کنید.- کنترل ورودیها: هر خبری که شما میشنوید و واکنشی که نشان میدهید (آه کشیدن، گریه کردن یا شوکه شدن)، مستقیماً به سیستم عصبی کودک منتقل میشود.
۲. وظیفه دوم: داشتن برنامه روزانهبیبرنامگی، دشمن شماره یک کودک استرسی است. وقتی کودک نداند یک ساعت بعد چه اتفاقی میافتد، استرسش دوچندان میشود.- جدول زمانی منعطف: یک برنامه ساده روی کاغذ بنویسید و به دیوار بزنید. (ساعت صبحانه، زمان بازی مشترک، زمان مطالعه کوتاه، و زمان قصهگویی).- حفظ آیینهای خانوادگی: وعدههای غذایی را حتماً با هم بخورید. این کار به کودک پیام میدهد که «ساختار خانواده هنوز محکم است».
۳. وظیفه سوم: تخلیه انرژی انباشته (بازیهای ضد استرس)کودکی که از ترس در خانه مانده، انرژی حرکتیاش تخلیه نمیشود و این انرژی به «اضطراب بدنی» تبدیل میشود.- تخلیه فیزیکی: بازیهایی مثل بالشبازی، مسابقه سینه خیز رفتن یا حتی رقص و ورزش با هم، سطح هورمون آدرنالین را کاهش میدهد.- تخلیه خلاق: از او بخواهید « ترس» خود را نقاشی کند و بعد با هم آن را مچاله کنید و دور بیندازید. این کار به کودک حس «تسلط بر ترس» میدهد.
۴. وظیفه چهارم: برخورد هوشمندانه با ترسهای شبانهدر شرایط جنگی، شبها سختترین زمان برای کودکان استرسی است.- هماتاقی موقت: اگر کودک میترسد، اجازه دهید مدتی کوتاه در نزدیکی شما بخوابد یا شبها قبل از خواب، زمان بیشتری را صرف قصهگویی و نوازش او کنید.- تکنیک «چراغ جادو»: یک چراغقوه کوچک یا شبخواب باتریخور به او بدهید تا حس کند بر تاریکی و ابهام محیط کنترل دارد.
۵. وظیفه پنجم: آموزش در سایه آرامش (نه اجبار)- در روزهایی که صدای انفجار یا آژیر شنیده میشود، اصرار به حل مسائل پیچیده ریاضی نداشته باشید. در این زمانها به جایش با هم کتاب داستان بخوانید یا بازی کلامی کنید.- جملات جادویی: مدام تکرار کنید: «من اینجام، ما پیش هم هستیم و حواسم بهت هست.» این جملات ساده، سیستم عصبی کودک را از حالت قرمز به حالت سبز بازمیگرداند. هشدار برای والدین:از سرزنش کودک بابت رفتارهای ناشی از استرس (مثل ناخن جویدن، شبادراری یا چسبیدن به والدین) به شدت پرهیز کنید. اینها زبانِ بیزبانیِ کودک برای بیانِ ترس است. صبوری شما در این روزها، بزرگترین سرمایهگذاری برای آینده روانی اوست.
