این نکات برای ساعات و روز اول پس از حادثه است:
۱. ایجاد امنیت فیزیکی و روانی:اولین قدم برای آرام کردن روان آسیب دیده، برقراری امنیت است. جملاتی مثل «الان جای ما امنه»، «من کنارتم» و «خطر رفع شده» را تکرار کنید. تماس چشمی ملایم و لمس شانه (در صورت تمایل فرد) به سیستم عصبی سیگنال آرامش می‌دهد.‌۲. وقتی فرد دچار PTSD یا فلاش‌بک می‌شود، او را به لحظه حال برگردانید. از او بخواهید:- کف پاهایش را به زمین فشار دهد.- ۳ شیء آبی‌رنگ در محیط را نام ببرد.- به آرامی دم و بازدم انجام دهد (تکنیک دم، حبس و بازدم).‌۳. گوش دادن فعال بدون قضاوت:اجازه دهید داستانش را تعریف کند، اما هرگز او را سوال‌پیچ نکنید. از جملات «درکت می‌کنم» یا «حق داری بترسی» استفاده کنید. هرگز نگویید «خدا رو شکر کن زنده‌ای» یا «قوی باش»؛ این جملات احساس گناه و سرکوب را در فرد تقویت می‌کنند.
۴. دوری از اخبار و رسانه ها:در ۷۲ ساعت اول، از تماشای مکرر فیلم‌های حادثه یا شنیدن تحلیل‌های نگران‌کننده خودداری کنید. تکرار بصری حادثه، زخم روانی را تازه‌تر و عمیق‌تر می‌کند.
۵. فرد را وادار کنید ۵ چیزی که می‌بیند، ۴ چیزی که حس می‌کند، ۳ چیزی که می‌شنود و ۲ چیزی که می‌بوید را نام ببرد. این کار ذهن را از «ترس درونی» به «واقعیت بیرونی» بازمی‌گرداند.- پرهیز از بازجویی: هرگز افراد را مجبور نکنید جزئیات دلخراش را تعریف کند. اجازه دهید خودش اگر تمایل داشت صحبت کند.
- عادی‌سازی: به او اطمینان دهید که واکنش‌های بدنش (لرزش، تعریق، بی‌خوابی) پاسخ‌های نرمال به یک حادثه غیرنرمال است‌.‌

‌سوختگی ناشی از انفجار، آسیب بافتی ناشی از موج انفجار، گازهای داغ و ذرات پرتاب‌شده در اثر منفجر شدن مواد منفجره است. این نوع سوختگی‌ها معمولاً همراه با ضربه‌های مکانیکی و آسیب‌های داخلی دیگر نیز هستند.‌

■ درجات سوختگی:

۱. سوختگی درجه یک (سطحی):- ناحیه درگیر: فقط لایه رویی پوست (اپیدرم).- نشانه: قرمزی، درد و تورم اندک .- زمان بهبودی: ۳ تا ۶ روز، بدون جا گذاشتن اسکار (جای زخم).‌

۲. سوختگی درجه دو (ضخامت نسبی):- ناحیه درگیر: لایه رویی و بخشی از لایه زیرین پوست (درم).- نشانه: درد شدید، قرمزی لکه‌دار و ایجاد تاول.- زمان بهبودی: ۲ تا ۳ هفته؛ احتمال باقی ماندن جای زخم وجود دارد.‌

۳. سوختگی درجه سه (تمام‌ضخامت):- ناحیه درگیر: تمام لایه‌های پوست، بافت‌های زیرین و حتی اعصاب.- نشانه: پوست ممکن است سفید، زغالی یا چرمی به نظر برسد. نکته عجیب: به دلیل تخریب اعصاب، فرد ممکن است در مرکز زخم دردی حس نکند!- اقدام فوری: نیاز به جراحی و پیوند پوست دارد؛ هرگز خوددرمانی نکنید.

■ ‌علائم سوختگی انفجاری
درد شدید (در درجات اول و دوم)، تاول‌های متعدد، قرمزی و تورم شدید، زخم‌های باز و سوخته، مشکل در تنفس (استنشاق دود و گازهای داغ)، شوک در موارد شدید.

‌۱. کمک‌های اولیه سوختگی درجه یک (سطحی)- هدف: کاهش درد و جلوگیری از پیشرفت آسیب به لایه‌های زیرین پوست.

 اقدامات: خنک کردن: محل سوختگی را فوراً زیر آب لوله‌کشی خنک (نه یخ) به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه بگیرید تا سوزش متوقف شود. مرطوب‌کننده: تنها پس از خنک شدن کامل پوست، می‌توانید از ژل آلوئه‌ورای خالص یا پمادهای مرطوب‌کننده ساده استفاده کنید. مدیریت درد: در صورت نیاز، استفاده از مسکن‌های خوراکی (استامینوفن یا ایبوپروفن) برای کاهش التهاب مجاز است. احتیاط قطعی: از مالیدن کره، روغن، خمیردندان یا مواد سنتی خودداری کنید؛ این مواد با حبس کردن گرما، باعث عمیق‌تر شدن سوختگی می‌شوند.

‌۲. کمک‌های اولیه سوختگی درجه دو (متوسط - همراه با تاول)- هدف: محافظت از لایه حساس زیرین پوست و پیشگیری از عفونت.

 اقدامات: خنک کردن هوشمند: همانند درجه یک، محل را با آب ولرم رو به خنک (نه بسیار سرد) خنک کنید. تخلیه زیورآلات: انگشتر، ساعت یا دستبند را قبل از متورم شدن ناحیه، با احتیاط خارج کنید تا مانع جریان خون نشوند. حفاظت از تاول: هرگز تاول‌ها را نترکانید. پوست روی تاول بهترین سد استریل بدن در برابر باکتری‌هاست. پانسمان تخصصی: محل را با یک پارچه کاملاً تمیز، بدون پرز (ترجیحاً گاز استریل) به صورت بسیار شل بپوشانید تا از اصطکاک و آلودگی محیطی جلوگیری شود. هشدار: اگر سوختگی وسیع‌تر از کف دست است یا در صورت، مفاصل یا دست‌ها رخ داده، مراجعه به مرکز درمانی الزامی است.‌

۳. کمک‌های اولیه سوختگی درجه سه (شدید - آسیب به تمام لایه‌ها)- هدف: حفظ علائم حیاتی، پیشگیری از شوک و انتقال فوری به بیمارستان (وضعیت اورژانسی مطلق).

 اقدامات: تماس فوری با ۱۱۵: اولین و مهم‌ترین قدم، خبر کردن تیم‌های امدادی است. پایش تنفس (بسیار مهم در انفجار): اطمینان حاصل کنید که راه هوایی مصدوم باز است. اگر مصدوم سرفه می‌کند یا صدای او تغییر کرده، احتمال سوختگی داخلی مجاری تنفسی وجود دارد. احتیاط در استفاده از آب: در سوختگی‌های وسیع، هرگز تمام بدن را زیر آب سرد نگیرید. این کار باعث افت شدید دمای بدن (هیپوترمی) و شوک می‌شود. فقط اگر ناحیه کوچک است کمی آن را خنک کنید. مداخلات لباس: اگر لباس به محل سوختگی چسبیده، به هیچ وجه آن را نکشید. فقط قسمت‌های آزاد لباس را با قیچی جدا کنید. پوشاندن استریل: محل آسیب‌دیده را با یک پارچه کاملاً تمیز و بدون پرز (یا ملحفه اتو شده) به صورت شل بپوشانید. موقعیت بدنی: عضو آسیب‌دیده (دست یا پا) را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهید.

نکته حیاتی: به مصدوم هیچ‌گونه غذا یا نوشیدنی ندهید (به دلیل احتمال نیاز به بیهوشی و جراحی فوری).

‌این اطلاعیه مکمل موارد ذکر شده در درجات سوختگی بوده و بر مدیریت عوارض جانبی و پیشگیری تمرکز دارد.

‌۱. مدیریت شوک در سوختگی‌های وسیع، بدن به سرعت مایعات از دست می‌دهد و فرد دچار شوک می‌شود.- علائم هشدار: پریدگی رنگ، ضربان قلب تند، تنفس سطحی، گیجی یا سرگیجه.- اقدامات امدادی: مصدوم را به پشت بخوابانید. اگر آسیب پایی مشهود نیست، پاها را حدود ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر بالا ببرید.* او را با یک ملحفه یا پتوی تمیز گرم نگه دارید (پتو را مستقیم روی زخم باز نگذارید) تا از افت دمای بدن جلوگیری شود.

‌۲. سوختگی مجاری تنفسی اگر انفجار در محیط بسته رخ داده، استنشاق هوای داغ یا دود سمی اولویت درمانی است.- نشانه‌ها: سرفه، صدای دورگه، موهای سوخته بینی، سیاهی (کربن) دور دهان و بینی.- نکته حیاتی: منتظر علائم شدید نمانید. تورم گلو می‌تواند در عرض چند دقیقه راه تنفس را کاملاً مسدود کند. انتقال فوری به بیمارستان در صورت مشاهده این علائم الزامی است.‌

۳. مراقبت‌های تکمیلی و پیشگیری از عفونت ناشی از سوختگی- یکپارچگی تاول‌ها: هرگز تاول‌ها را نترکانید؛ تاول مثل یک پانسمان طبیعی و استریل عمل می‌کند. کندن آن راه را برای باکتری‌های محیطی باز می‌کند.- مدیریت لباس: لباس‌های چسبیده به پوست را هرگز نکنید. فقط دور آن را با قیچی ببرید. جدا کردن تخصصی باید در محیط استریل بیمارستان انجام شود.‌

۴. ایمنی و پیشگیری در محیط‌های پرخطر- تجهیزات اطفاء: کپسول‌های آتش‌نشانی (نوع پودر و گاز) باید در دسترس، دارای اعتبار و شارژ شده باشند.- نشت گاز: در صورت استشمام بوی گاز، هرگز کلید برق را نزنید (کوچکترین جرقه باعث انفجار می‌شود). پنجره‌ها را باز کرده، شیر اصلی را ببندید و از محیط خارج شوید.- انبارداری ایمن: الکل، بنزین و اسپری‌های تحت فشار را دور از منابع حرارتی، الکتریسیته و نور مستقیم خورشید نگهداری کنید.‌

۵. تغذیه و بازسازی بافت (پس از مرحله حاد)برای ترمیم سریع‌تر پوست پس از سوختگی، رژیم غذایی زیر توصیه می‌شود:- پروتئین بالا: مصرف مرغ، گوشت قرمز، ماهی و تخم‌مرغ برای بازسازی کلاژن پوست.- ویتامین C و زینک (روی): مصرف میوه‌ها و مکمل‌ها جهت تقویت سیستم ایمنی و سرعت بخشیدن به بستن زخم‌ها.
یادآوری :در لحظه حادثه، آرامش شما اولین وسیله نجات است. دستپاچگی منجر به اشتباهاتی مثل استفاده از یخ یا مواد خانگی می‌شود که آسیب را دوچندان می‌کند. با حفظ خونسردی، طبق پروتکل‌های بالا عمل کنید.

‌در لحظه انفجار، چشم‌ها به دلیل ساختار بسیار حساس خود، به ۴ روش ممکن است آسیب ببینند:‌

۱. سیلیِ موج انفجار (آسیب اولیه): حتی اگر هیچ چیزی به چشم برخورد نکند، فشار ناشی از انفجار می‌تواند باعث پارگی کره چشم، خونریزی داخلی یا جدا شدن پرده شبکیه شود.

۲. بارانِ ترکش‌ها (آسیب ثانویه): پرتاب ذرات شیشه، سیمان یا فلز. این ذرات ممکن است فقط روی سطح چشم خراش بیندازند یا متأسفانه به داخل کره چشم نفوذ کنند.

۳. سوختگی‌های حرارتی و شیمیایی:- فلاش انفجار: نور و گرمای شدید لحظه‌ای که می‌تواند شبکیه را بسوزاند.- غبارهای سمی: گرد و غبار ناشی از تخریب بتن «قلیایی» است و مثل اسید می‌تواند بافت شفاف چشم را ذوب کند.

۴. تجمع نانو-ذرات: غبارهای میکرونی سمی که زیر پلک می‌روند و باعث التهاب شدید و عفونت‌های خطرناک می‌شوند.

‌ ۱.کمک‌های اولیه در مواجهه با «سیلیِ موج انفجار» :- وضعیت مصدوم: حتی اگر ظاهر چشم سالم است ولی فرد تاری دید، جرقه زدن نور یا درد عمیق دارد، احتمال پارگی داخلی وجود دارد.- اقدام فوری: مصدوم را در وضعیت نیمه‌نشسته قرار دهید (برای کاهش فشار داخل چشم).- محافظت: یک محافظ سخت (مانند عینک ایمنی یا لیوان یک‌بار مصرف) روی چشم قرار دهید تا هیچ شیء یا حتی پلک خودِ فرد به کره چشم فشار نیاورد. هرگز چشم را پانسمان فشاری نکنید.‌

۲.کمک‌های اولیه در مواجهه با «بارانِ ترکش‌ها» (ذرات و شیشه):- ممنوعیت حیاتی: به هیچ وجه سعی نکنید ذره‌ای که در چشم فرو رفته را خارج کنید. این کار باعث خروج مایع حیاتی چشم می‌شود.- تثبیت جسم: اگر جسم بزرگی فرو رفته، با احتیاط دور آن را با پارچه تمیز (بدون فشار) پر کنید تا تکان نخورد و سپس یک پوشش گنبدی روی آن بگذارید.- بستن هر دو چشم: حتماً چشم سالم را هم ببندید تا حرکت ناخودآگاهِ چشم‌ها به حداقل برسد.

‌۳.کمک‌های اولیه در مواجهه با «سوختگی و غبارهای سمی» (قلیایی و حرارتی):- شستشوی فوری (تنها مورد مجاز برای شستشو): اگر مطمئن هستید مواد شیمیایی یا غبار بتن وارد چشم شده، فوراً شستشو را با سرم نمکی یا آب تمیز شروع کنید.- زمان شستشو: حداقل ۲۰ دقیقه مداوم! اجازه دهید آب از سمت بینی به سمت گوش جریان یابد. پلک‌ها را با احتیاط باز نگه دارید تا زیر پلک هم شسته شود.- نکته: اگر احتمال می‌دهید کره چشم سوراخ شده، شستشو را متوقف کرده و فقط پوشش محافظ بگذارید.‌

۴. کمک‌های اولیه در مواجهه با «تجمع نانو-ذرات و غبارهای میکرونی»:- پلک نزنید: از مصدوم بخواهید به شدت پلک نزند، چون ذرات ریز مثل سمباده قرنیه را می‌تراشند.- استفاده از قطره: اگر پارگی وجود ندارد، استفاده از قطره‌های اشک مصنوعی (بدون نگهدارنده) برای شستشوی ملایم و خارج کردن ذرات میکرونی از گوشه چشم مفید است.- پرهیز جدی: اگر مصدوم لنز تماسی دارد، به هیچ وجه در محل حادثه سعی نکنید آن را خارج کنید (مگر با شستشوی فراوان آب و توسط متخصص).

‌اگر با مصدوم چشمی روبرو شدید، این موارد ممنوعیت‌های قطعی هستند (هرگز انجام ندهید!):
- مالیدن چشم ممنوع: حتی اگر فرد احساس وجود شن در چشم دارد. مالیدن باعث می‌شود ذرات ریز مثل خنجر در قرنیه فرو بروند.
- فشار دادن ممنوع: اگر شک دارید چشم پاره شده، هرگونه فشاری باعث بیرون ریختن محتویات داخل چشم می‌شود.
- بیرون کشیدن ترکش ممنوع: اگر تکه شیشه یا فلزی در چشم می‌بینید، به هیچ وجه به آن دست نزنید؛ خارج کردن آن فقط کار جراح است.‌اقدامات الزامی:

۱. محافظت فیزیکی : یک لیوان یک‌بار مصرف یا هر وسیله گنبدی‌شکلِ سخت را روی چشم بگذارید. لبه‌های آن باید روی استخوان پیشانی و گونه باشد تا به خودِ چشم هیچ تماسی نداشته باشد. سپس آن را با چسب ثابت کنید.

۲. شستشوی اضطراری: فقط اگر مطمئن هستید مواد شیمیایی یا غبار سمی وارد چشم شده (و پارگی واضحی وجود ندارد)، چشم را با سرم نمکی یا آب تمیز به مدت ۱۵ دقیقه بشویید.- نکته طلایی: شستشو باید از سمت بینی به سمت گوش باشد تا مواد آلوده وارد چشم دیگر نشود.

۳. بستن هر دو چشم: چون چشم‌ها با هم حرکت می‌کنند، با بستن چشم سالم، حرکت چشم آسیب‌دیده را هم به حداقل می‌رسانید و درد مصدوم کمتر می‌شود.
در تمام آسیب‌های ناشی از انفجار، مصدوم باید در سریع‌ترین زمان ممکن توسط متخصص چشم‌پزشک معاینه شود، زیرا بسیاری از آسیب‌ها در ساعات اول علامتی ندارند اما باعث نابینایی ناگهانی در روزهای بعد می‌شوند.

تعطیلی مدارس و حبس شدن در خانه به دلیل شرایط جنگی، می‌تواند «اضطراب جدایی» یا «ترس از آینده» را در کودکان تشدید کند. در این دوران، والدین نه تنها نقش پدر و مادر، بلکه نقش «تکیه‌گاه امن» و «تسهیل‌گر آرامش» را بر عهده دارند.‌ ۱. وظیفه اول: مدیریت جریان اطلاعات کودکان استرسی، گوش‌های بسیار تیزی دارند.- اخبار ممنوع: به هیچ وجه اجازه ندهید صدای اخبار رادیو و تلویزیون یا تحلیل‌های نگران‌کننده بزرگسالان در فضای خانه بپیچد. اخبار را به تنهایی و با هندزفری دنبال کنید.- کنترل ورودی‌ها: هر خبری که شما می‌شنوید و واکنشی که نشان می‌دهید (آه کشیدن، گریه کردن یا شوکه شدن)، مستقیماً به سیستم عصبی کودک منتقل می‌شود.‌

۲. وظیفه دوم: داشتن برنامه روزانهبی‌برنامگی، دشمن شماره یک کودک استرسی است. وقتی کودک نداند یک ساعت بعد چه اتفاقی می‌افتد، استرسش دوچندان می‌شود.- جدول زمانی منعطف: یک برنامه ساده روی کاغذ بنویسید و به دیوار بزنید. (ساعت صبحانه، زمان بازی مشترک، زمان مطالعه کوتاه، و زمان قصه‌گویی).- حفظ آیین‌های خانوادگی: وعده‌های غذایی را حتماً با هم بخورید. این کار به کودک پیام می‌دهد که «ساختار خانواده هنوز محکم است».‌

۳. وظیفه سوم: تخلیه انرژی انباشته (بازی‌های ضد استرس)کودکی که از ترس در خانه مانده، انرژی حرکتی‌اش تخلیه نمی‌شود و این انرژی به «اضطراب بدنی» تبدیل می‌شود.- تخلیه فیزیکی: بازی‌هایی مثل بالش‌بازی، مسابقه سینه خیز رفتن یا حتی رقص و ورزش با هم، سطح هورمون آدرنالین را کاهش می‌دهد.- تخلیه خلاق: از او بخواهید « ترس» خود را نقاشی کند و بعد با هم آن را مچاله کنید و دور بیندازید. این کار به کودک حس «تسلط بر ترس» می‌دهد.‌

۴. وظیفه چهارم: برخورد هوشمندانه با ترس‌های شبانهدر شرایط جنگی، شب‌ها سخت‌ترین زمان برای کودکان استرسی است.- هم‌اتاقی موقت: اگر کودک می‌ترسد، اجازه دهید مدتی کوتاه در نزدیکی شما بخوابد یا شب‌ها قبل از خواب، زمان بیشتری را صرف قصه‌گویی و نوازش او کنید.- تکنیک «چراغ جادو»: یک چراغ‌قوه کوچک یا شب‌خواب باتری‌خور به او بدهید تا حس کند بر تاریکی و ابهام محیط کنترل دارد.‌

۵. وظیفه پنجم: آموزش در سایه آرامش (نه اجبار)- در روزهایی که صدای انفجار یا آژیر شنیده می‌شود، اصرار به حل مسائل پیچیده ریاضی نداشته باشید. در این زمان‌ها به جایش با هم کتاب داستان بخوانید یا بازی کلامی کنید.- جملات جادویی: مدام تکرار کنید: «من اینجام، ما پیش هم هستیم و حواسم بهت هست.» این جملات ساده، سیستم عصبی کودک را از حالت قرمز به حالت سبز بازمی‌گرداند.‌ هشدار برای والدین:از سرزنش کودک بابت رفتارهای ناشی از استرس (مثل ناخن جویدن، شب‌ادراری یا چسبیدن به والدین) به شدت پرهیز کنید. این‌ها زبانِ بی‌زبانیِ کودک برای بیانِ ترس است. صبوری شما در این روزها، بزرگترین سرمایه‌گذاری برای آینده روانی اوست.

شب‌ زمان آرامش و استراحت است، اما در شرایط جنگی ، می‌توانند زمان خطرناکی باشند. وقتی همه در خواب عمیق هستند، شناسایی خطر و عکس العمل درست سخت‌تر می‌شود. اما خبر خوب این است که با آمادگی ساده، می‌توانیم جان خود و عزیزانمان را نجات دهیم.‌

انتخاب مکان امن:
‌در خانه، بهترین مکان اتاق زیرزمینی بدون پنجره است. اگر زیرزمین ندارید، اتاقی در طبقه همکف که دور از دیوارهای خارجی باشد را انتخاب کنید. اتاقی که پنجره نداشته باشد یا اگر دارد، بتوانید آن را با پتو بپوشانید.
از خوابیدن در اتاق‌های طبقه بالا خودداری کنید. فشار تخریب در طبقات بالا بیشتر است. اگر در آپارتمان زندگی می‌کنید، پله‌های فرار و راهروهای بین طبقات معمولاً امن‌تر هستند. آسانسور را هرگز استفاده نکنید چون ممکن است در حین حمله خراب شود.
برای کودکان: اتاق امن باید نزدیک اتاق خواب کودک باشد تا وقتی بیدار می‌شود، مسیر طولانی را نرود.
همچنین قبل از خواب یک کیف کوچک رنگی کنار تخت کودک بگذارید. داخل کیف بگذارید: آبمیوه کوچک، خوراکی موردعلاقه‌اش، اسباب‌بازی کوچک و یک عکس از خانواده. این کیف فقط برای او باشد و مسئولیت نگهداری آن را به ا‌و بدهید تا احساس قدرت کند.
برای سالمندان: اتاق امن باید نزدیک‌ترین اتاق به محل خواب سالمند باشد. فاصله طولانی باعث مشکل می‌شود. اگر سالمند نمی‌تواند زیاد حرکت کند، یک صندلی محکم در اتاق امن قرار دهید که بتواند روی آن بنشیند.
داروهای مهم سالمند را در کیسه کوچکی بگذارید که همیشه کنار تخت باشد. روی کیسه بنویسید "داروی من". لباس خواب راحت بگذارید که پوشیدن آن سخت نباشد. لباس‌های پیچیده و دکمه‌دار نداشته باشد. یک سوت یا زنگ مخصوص کنار دست سالمند قرار دهید تا اگر نیاز به کمک داشت، بتواند صدا بزند.
اقدامات قبل از خواب: ‌ده دقیقه قبل از خواب، چند کار ساده انجام دهید. چراغ قوه را چک کنید که سالم باشد. پاوربانک را شارژ کنید. کوله‌پشتی کوچک با وسایل ضروری را در کنار تخت قرار دهید. رادیو و باتری اضافه همراه باشد. ماسک و عینک در دسترس باشد.‌درب خروجی را چک کنید . مسیر تا پناهگاه را بدون مانع کنید. پله‌ها را بررسی کنید. با اعضای خانواده هماهنگ شوید. مشخص کنید هرکس چه مسئولیتی دارد. نقطه جمع‌آوری را تعیین کنید. اگر جدا شدید، کجا و چه زمانی با هم تماس بگیرید.‌گوشی‌ها را در حالت ویبره یا زنگ اضطراری تنظیم کنید. شماره‌های اضطراری مانند اورژانس، پدافند و پلیس را ذخیره کنید.
وسایل روی میز کناری تخت را جمع‌آوری کنید تا هنگام لرزش روی شما نریزند. شیشه‌های نزدیک تخت را با پتو بپوشانید. اگر امکان دارد، درب اتاق را از داخل قفل کنید.

‌لباس و ابزارهای آماده‌باش در شب:

 ‌لباس مناسب و ابزارهای ضروری، نیمی از نجات جان شما هستند. وقتی شب حمله می‌شود، زمان برای فکر کردن ندارید. همه چیز باید از قبل آماده باشد.‌لباس مناسب برای خواب‌شب‌ها لباس نخی ساده و پوشیده بپوشید. پیراهن و شلوار گشاد که راحت باشد. جوراب ضخیم برای محافظت از پا روی آوار. کفش راحتی کنار تخت بگذارید. صندل نپوشید چون محافظت کافی ندارد.‌

برای کودکان: لباس کودک راحت و ساده باشد. کفش‌ها در دسترس باشد و بزرگترها هم در هنگام خروج به او کمک کنند.‌برای سالمندان: لباس سالمند راحت و بدون دکمه‌های پیچیده باشد. یک کلاه ایمنی سبک هم می‌تواند محافظت خوبی از سر او باشد.‌کیف شرایط اضطراری در کنار تخت‌یک کیف نجات در کنار تخت قرار دهید.

داخل کیف این موارد را بگذارید: یک بطری آب، غذای خشک مانند کراکر یا بیسکویت، داروهای شخصی، چراغ قوه با باتری اضافه، پاوربانک، دو عدد ماسک، عینک محافظ، سوت برای درخواست کمک، کارد چندکاره، نقاب ضد گاز، لباس گرم سبک، جعبه کمک‌های اولیه شامل چسب زخم و بتادین، و پول نقد به صورت اسکناس کوچک.‌برای کودکان: کیف کودک کوچک و سبک باشد.

‌برای سالمندان: کیف سالمند سنگین نباشد. داروها را در اولویت قرار دهید.‌چک‌لیست هر شب‌هر شب قبل از خواب یک بار این موارد را سریع بررسی کنید:- چراغ قوه سالم است؟- پاوربانک شارژ شده؟- درب خروجی باز و قفل نباشد؟- داروهای سالمند در دسترس؟- کیف کودک و سالمند آماده باشد؟‌این چک‌لیست را روی دیوار اتاق نصب کنید تا هر شب قبل از خواب انجام شود.‌نکات مهم‌کیف نجات را به گونه‌ای قرار دهید که همه اعضای خانواده بتوانند به راحتی به آن دسترسی داشته باشند. کیف را هر ماه یک بار چک کنید تا مطمئن شوید وسایل هنوز سالم و قابل استفاده هستند. آب و غذای خشک را هر چند ماه عوض کنید. داروها را از نظر تاریخ انقضا بررسی کنید.‌